Öz Farkındalık Mı Dedin?

“Kendini Bil” ifadesini hepimiz duymuşuzdur. Aslında bu ifadenin altında çok fazla tanım, duygu ve ifade gizlenmiştir. Kendini bilerek, “kendini tanı” mı demek isteniyor, yoksa düşünce ve duygularının “farkında ol” mu deniliyor yoksa güçlü ve gelişim alanlarını bil ve buna göre davranışlarına yön ver mi demek isteniyor. Bu ifadenin cevabı aslında hepsini içermektedir ve hayatımızın her alanına da etki edecek bir olgudur.

Duygusal Zeka kavramının ortaya çıkmasının en geçerli ilk unsuru olan “Öz farkındalık” kavramıdır. Öz farkındalık kavramını biraz mercek altına alalım.

Öz farkındalık, bireylerin duygularını, değerlerini, kendi motivatörlerini, güçlü ve zayıf yönlerini ve bu alanlarının kendinin ve diğer insanlar üzerindeki etkilerini bilen ve anlamaya çalışma olarak tanımlanabilir.

Peki öz farkındalık hayatımızda nasıl karşımıza çıkıyor? Hepimiz yoğun iş hayatının akışında yol alıp gidiyoruz. Bazen yaşadıklarımızı anlamlandıramıyor ve kendimizi yılgın, tükenmiş, isteksiz hissediyoruz ve acaba doğru işi mi yapıyorum diye sorguluyoruz. Bazılarımız da kendini suçluyor, sevmediğim işi hala yapıyorum peki niye ben böyleyim diyoruz. “Bu iş teklif edildiğinde parası iyiydi ben de kabul ettim ama şimdi de sürekli işten kaçma çabasındayım”, bu düşünceler size tanıdık geldi değil mi?

Bu aslında kendi değerlerimizin ve kararlarımızın birbirleriyle uyumlu olup olmaması ile yakından ilişkilidir. Öz farkındalığı yüksek olan bireylerin kararları değerleriyle uyumludur ve işin etkisinin de kendilerine enerji verdiklerini hissederler. Öz farkındalığı olmayan bireyler bu değerlerini yok saydıkları için iç çatışma yaşarlar.

Başka bir örnekle daha ilişkilendirelim. Trafikte yolculuk sırasında özellikle o şoför koltuğunda araçla yanımızdan geçen insanları daha dikkatli görebiliriz. Bu öfke anında aracı durdurup diğer araç şoförüne “haydarla” yürümektense şu an “öfkenlendim” demek arasında öz farkındalıkla ortaya çıkmış bir davranış örüntüsü oluşur. İşte bu noktada bu öfke duygusunun farkında olmak, dışarıdan bir hayalet edasıyla o ana bakabilmekte yatar.

Öz farkındalık kavramının kişilerin kendi ile, sosyal, iş, arkadaşlık, yöneticilik ve kararları ile yakından incelenmesi gereken önemli etkileşimlerdir.

Öz farkındalığı yüksek insanlar özgüveni de yüksek olan insanlardır. Öz farkındalığın göstergelerinden biri de kişilerin kendileriyle dalga geçebilme yetisidir.  Mesela siz kendinizle dalga geçebilme nezaketini gösterebiliyor musunuz?